CENTAR ZA LEČENJE DOJKI
Kompletna dijagnostika i lečenje dojki
U našem centru pružamo kompletan pristup dijagnostici i lečenju bolesti dojki, uključujući ultrazvuk, mamografiju, biopsiju, kao i hirurške intervencije. Centar vodi prof. dr Dragana Đilas, stručnjakinja specijalizovana za dijagnostiku bolesti dojki, aktivna članica Međunarodnog senološkog udruženja i učesnica prestižnih svetskih konferencija. Svojim stručnim radovima i publikacijama doprinosi napretku savremenih dijagnostičkih metoda u oblasti bolesti dojki.
USLUGE:
HIRURŠKE INTERVENCIJE DOJKI
NAŠ TIM
NAJČEŠĆA PITANJA
- Samopregled počinje posmatranjem dojki ispred ogledala sa rukama spuštenim, a zatim sa rukama podignutim iznad glave.
- Obratite pažnju na izgled kože, oblik dojki i eventualne razlike.
- Nežno pritisnite bradavice kako biste proverili da li postoji iscedak.
- Zatim kružnim pokretima pregledajte jednu dojku suprotnom rukom dok ležite na leđima.
- Pregled možete uraditi i tokom tuširanja, kada je koža vlažna i pregled često lakši.
- čvor ili zadebljanje u dojci
- uvlačenje kože ili bradavice
- crvenilo kože
- sekreciju iz bradavice
- promenu oblika dojke
- pojačanu vidljivost vena
- pojavu rupica ili izgleda pomorandžine kore
- asimetriju dojki
Sledi uzimanje isečka ili biopsija dojke. Biopsija se može raditi tzv. širokom iglom vođenom pomoću UZ (CORE BIOPSIJA) ili mamografije uz upotrebu lokalne anestezije ili hirurškim putem, u bolničkim uslovima, u opštoj anesteziji. O vrsti biopsije odluku donose radiolog i hirurg zavisno od karakteristika otkrivene promene i od stanja pacijenta.
Fibroadenom je dobroćudni tumor dojke koji se najčešće javlja u 2. i 3. deceniji života žene. Oko jedne trećine žena ima 1 ili više fibroadenoma u dojkama. To su jasno ograničeni, čvrsti, okruglasti tumori koji se često mogu opipati. Najčešće se dijagnostikuju putem ultrazvučnog pregleda dojke.
Kada se ultrazvučnim pregledom uoči tipičan fibroadenom u dojci savetuje se kontrola za 6 meseci, kako bi se pratile eventualne promene izgleda i dimenzija tumora. Ukoliko tumor ne raste značajno i ima sve tipične ultrazvučne karakteristike za fibroadenom, dalje kontrole se zakazuju na svakih godinu dana.
Fibroadenomi se ne transformišu u karcinom dojke, ali u vrlo retkim slučajevima se u delovima fibroadenoma mogu naći i ćelije zloćudnog tumora. Zato je potrebno da se netipični fibroadenomi ili oni koji brzo rastu bioptiraju kako bi se proverila njihova patohistološka struktura. Fibroadenomi često pokazuju manje varijacije u dimenzijama u zavisnosti od faze menstrualnog ciklusa ili u trudnoći.
Oni se ne moraju operativno odstranjivati iz dojki. Ipak, u slučaju da je fibroadenom bolan, netipičan, pokazuje brz rast ili stvara izražen strah u pacijenta, može se doneti odluka o operativnom odstrajivanju fibroadenoma iz dojke.
Znači otkiti karcinom dojke u fazi kada je manji od 1cm, kada se ne može napipati ili kada još nije postao agresivan tj. u fazi kada ne daje metastaze.
Magnetna rezonanca dojki (MR mamografija) je najsenzitivnija metoda za pregled dojki koja se može vršiti samo u ustanovama koje imaju aparat za magnetnu rezonancu novije generacije (magnetno polje jače od 1,5 T sa upotrebom zavojnice za dojku). Ovaj pregled indikuje radiolog, hirurg ili internista onkolog u specijalnim slučajevima, a radi ga visoko specijalizovan radiolog sa iskustvom iz ove oblasti. Ovom metodom nije uvek moguće razlikovati dobroćudne od zloćudnih tumora, te se ipak mora raditi biopsija. Ipak, u određenih tipova dojki se samo magnetnom rezonancom mogu prikazati sumnjive promene u dojkama i njihova raširenost, što je neophodno za planiranje terapijskog postupka.
Ultrazvuk dojki se radi mlađim osobama od 40. godine i apsolutno nema štetnih uticaja. Ovom metodom je moguće dijagnostikovati dobroćudne tumore i ciste sa velikom preciznošću, ali metoda ne može da zameni mamografiju u otkrivanju karcinoma dojke.
Pregled u ovom periodu se radi manuelnom palpacijom i ultrazvukom. Mamografija ima limitirajuće značenje iz razloga što je povećana gustina tkiva dojke i ne izdvajaju se jasno promene (osim eventualno mikrokalcifikacija), te se rutinski ne sprovodi kod ove grupe žena.
Trudnicama i dojiljama se preporučuje pregled palpacijom i ultrazvukom.
Ukoliko se otkrije karcinom dojke u ovom periodu, terapije koje se mogu sprovesti su hirurške terapije (mastektomija sa disekcijom aksile), dok se poštende operacije i zračna terapija ostavljaju za period nakon porođaja. Hemoterapija se može davati trudnicama nakon prvog trimestra trudnoće isto kao i drugim pacijentima.
Mamografija je rendgensko snimanje dojki u dve ravni, kojim se dobiju snimci dojki na kojima iskusni, trenirani radiolozi mogu uočiti sumnjive promene. Mamografijom se mogu otkriti mali karcinomi koji se ne mogu napipati, ali i tzv. „in situ“ karcinomi od kojih, u većini slučajeva, kasnije mogu nastati karcinomi. Mogućnost mamografije da ukaže na karcinom dojke zavisi od gustine tkiva dojke, vrste tumora i veštine radiologa. Mamogrami će teže otkriti karcinom kod mlađih žena, što je posledica gustog žlezdanog tipa dojki mlađih žena, tako da se kod žena mlađih od 40 godina ova metoda rutinski ne radi.
Snimanje se radi od 5. do 15. dana ciklusa (računato od prvog dana menstruacije). Ukoliko žene nemaju redovne menstrualne cikluse ili su u menopauzi, može se raditi bilo kada. Snimanje svake dojke se radi u dve ravni (horizontalnoj i kosoj-vertikalnoj) tako da se dobije u proseku 4 filma svakim snimanjem.
Iako mamografija koristi tzv. „mekozračno“ rendgensko snimanje sa niskim dozama zračenja, smatra se da je dovoljno raditi snimanje dojki na svake 2 godine nakon 40. godine starosti.
Osim u slučajevima izrazito bolnih dojki kod žena, ukoliko obučen rendgen tehničar vrši pregled, mamografija NE BOLI. Snimanje ima malu dozu rendgenskog zračenja, koje se izjednačava sa kosmičkim zračenjem kom smo svakodnevno izloženi, te definitivno nije štetno ukoliko se ne radi češće od jednom godišnje.
3D mamografija (Tomosinteza + Mamografija) uklanja nedostatak klasične mamografije (dvodimenzionalna metoda snimanja pa je zato prisutno prepokrivanje tkiva dojke, posebno kod mlađih žena, te se onda tumor dojke jednostavno ne vidi na snimku) i pruža uvid u sve strukture tkiva dojke, dakle nije sumaciona, već slojevita metoda. Doza zračenja koju žena dobije prilikom snimanja tomosintezom je jednaka dozi zračenja prilikom snimanja na aparatima za mamografiju. Najveća korist od 3D mamografije za pacijenta je ukoliko se dijagnostikom dojki bavi radiolog koji poznaje sve metode snimanja dojki i tačno zna njihove indikacije, pa se radi prava metoda u pravo vreme i nema dupliranja niti nepotrebnih pregleda. Na ovaj način se s jedne strane dobija najprecinija informacija, a štede se i vreme i novac i smanjuje stres od previše pregleda kod naših pacijenata.
Tomosinteza ne može da zameni mamografiju, pa se obično radi u kombinaciji sa mamografijom
Snimanje dojki magnetnom rezonancom zaista nije povezano sa zračenjem i pritiskom na dojke, ali ovo snimanje traje duže, manje je komforno za pacijenta jer leži na stomaku i dobija kontrastno sredstvo u venu. S druge strane ove dve metode ne isključuju jedna drugu, one su potpuno različite i međusobno se dopunjuju. Naime, magnetnorezonantna mamografija je metoda koja ima relativno nisku specifičnost, te retko koji radiolog ume pravilno da tumači ove snimke.
Ultrazvučno vođena biopsija dojke je apsolutno pouzdana, bezbedna i najčešće bezbolna metoda uzimanja uzorka za patohistološku analizu.
Prilikom biopsije se pacijentu ubrizgava lokalni anestetik u kožu dojke na mesto uboda, te se nakon toga pomoću specijalne igle i aparata za biopsiju (pištolja), pod kontrolom ultrazvuka, precizno vodi igla do promene u dojci koja je sumnjiva. Najčešće se kroz ubodno mesto uzimaju 2 ili 3 uzorka tkiva, koja su apsolutno dovoljna za preciznu dijagnozu.
Nakon biopsije se komprimuje (pritisne) mesto uboda kako bi se zaustavilo eventualno krvarenje i sprečila pojava hematoma (modrice), zalepi se sterilna gaza, te se pacijent pušta kući. Dakle, pacijent je potpuno u dobrom stanju i može se vratiti svojim svakodnevnim obavezama istog dana.
CORE biopsija se radi kako bi se iz uzorka odredio patohistološki tip tumora, faktori rasta i hormonski receptori tj da se uzme uzorak tkiva za analizu, iz koje se može zaključiti na koje lekove tj terapiju bi tumor reagovao.
Nakon biopsije se komprimuje (pritisne) mesto uboda kako bi se zaustavilo eventualno krvarenje i sprečila pojava hematoma (modrice), zalepi se sterilna gaza, te se pacijent pušta kući. Dakle, pacijent je potpuno u dobrom stanju i može se vratiti svojim svakodnevnim obavezama istog dana.
